รหัสบนสายไฟบอกอะไร วิธีอ่านสเปกก่อนสั่งซื้อ
รหัสสายไฟช่วยระบุชนิดสาย วัสดุฉนวน ลักษณะตัวนำ และพิกัดแรงดัน ส่วนตัวเลขที่ตามมาอาจแสดงจำนวนแกนและพื้นที่หน้าตัดตัวนำ วิธีอ่านสเปกสายไฟให้ถูกต้องจึงต้องแยกรหัสแต่ละส่วน แล้วตรวจเทียบเอกสารของผู้ผลิต เพราะชื่อรุ่นเพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกเงื่อนไขการติดตั้งหรือความสามารถทนกระแสทั้งหมด ก่อนส่งรายการให้ผู้จำหน่ายสายไฟ ควรระบุทั้งรุ่น ขนาด จำนวนแกน และเงื่อนไขใช้งาน โดยเฉพาะสายสำหรับตู้คอนโทรล เครื่องจักร และงานอุตสาหกรรมที่ต้องเลือกให้ตรงกับแบบและข้อกำหนดของโครงการ
รหัสสายไฟกับข้อมูลบนตัวสาย ต่างกันอย่างไร?
ข้อความบนสายไฟอาจประกอบด้วยชื่อผู้ผลิต รหัสชนิดสาย พิกัดแรงดัน ขนาดตัวนำ มาตรฐานอ้างอิง และข้อมูลการผลิต โดยรายละเอียดที่แสดงแตกต่างกันตามชนิดสายและมาตรฐานที่ใช้
สิ่งสำคัญคือแยกข้อมูลออกเป็นสามกลุ่ม ได้แก่ รหัสชนิดสาย เช่น H05V-K, ขนาดและจำนวนแกน เช่น 4G1.5 และ ข้อมูลกำกับ เช่น ชื่อผู้ผลิตหรือหมายเลขล็อต แต่ละกลุ่มมีหน้าที่ต่างกัน จึงไม่ควรอ่านตัวเลขทุกชุดเป็นขนาดสาย
นอกจากนี้ รหัสแต่ละตระกูลไม่ได้ใช้หลักถอดความหมายเหมือนกันทั้งหมด การอ่าน H05V-K ตามระบบรหัสสายแบบฮาร์โมไนซ์จึงไม่ควรนำไปใช้แปลตัวอักษรของ YSLY หรือ LIYCY โดยตรง
วิธีอ่านสเปกสายไฟจากตัวอย่างที่พบในงานอุตสาหกรรม
ถอดรหัส H05V-K และ H07V-K
สายทั้งสองรุ่นเป็นตัวอย่างที่ช่วยให้เห็นว่าตัวอักษรและตัวเลขในชื่อสายบอกข้อมูลคนละส่วน
| ส่วนของรหัส | ความหมาย |
|---|---|
| H | ระบุชนิดสายตามระบบมาตรฐานฮาร์โมไนซ์ |
| 05 | พิกัดแรงดัน U₀/U เท่ากับ 300/500 โวลต์ |
| 07 | พิกัดแรงดัน U₀/U เท่ากับ 450/750 โวลต์ |
| V | ฉนวนพีวีซี |
| K | ตัวนำฝอยละเอียดสำหรับสายที่ใช้ติดตั้งอยู่กับที่ |
ตัวอักษร K จึงไม่ได้หมายความว่าสายรองรับการดัดงอซ้ำในเครื่องจักรเคลื่อนที่ได้ทุกกรณี แม้ตัวนำจะอ่อนและจัดแนวเดินสายได้สะดวก ก็ต้องใช้ตามขอบเขตที่ผู้ผลิตกำหนด
สำหรับพิกัด U₀/U ค่าแรกเป็นแรงดันระหว่างตัวนำกับดิน ส่วนค่าหลังเป็นแรงดันระหว่างตัวนำ เช่น 300/500 โวลต์ ไม่ใช่ช่วงแรงดันที่เริ่มจาก 300 ไปจนถึง 500 โวลต์ และไม่ใช่พิกัดกระแสของสาย
อ่านจำนวนแกนและขนาดจาก 4G1.5 กับ 4X1.5
ในระบบระบุขนาดที่ใช้ G/X ตัวเลขด้านหน้าแสดงจำนวนแกนทั้งหมด ส่วนตัวเลขด้านหลังเป็นพื้นที่หน้าตัดตัวนำต่อแกน หน่วยตารางมิลลิเมตร
| ตัวอย่าง | วิธีอ่าน |
|---|---|
| 4G1.5 | รวม 4 แกน มีแกนเขียวแถบเหลืองอยู่ในจำนวนนี้ แต่ละแกนมีพื้นที่หน้าตัด 1.5 ตร.มม. |
| 4X1.5 | รวม 4 แกน ไม่มีแกนเขียวแถบเหลือง แต่ละแกนมีพื้นที่หน้าตัด 1.5 ตร.มม. |
ดังนั้น 4G1.5 ไม่ได้หมายถึงสายใช้งาน 4 แกนแล้วเพิ่มสายดินอีก 1 แกน และเลข 1.5 ไม่ใช่เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของสาย
อย่างไรก็ตาม เครื่องหมาย x ในตารางสินค้าบางรายการอาจใช้เป็นเครื่องหมายคั่นจำนวนแกนกับขนาดเท่านั้น หากเอกสารไม่ได้ระบุว่าใช้ระบบ G/X ต้องตรวจช่องข้อมูลแกนสายดินเพิ่มเติม ไม่ตัดสินจากเครื่องหมายนี้อย่างเดียว
รหัส JZ และ OZ ในสาย YSLY บอกอะไร?
เอกสารสาย YSLY ที่ Cable Source เผยแพร่ระบุความแตกต่างไว้ดังนี้
- JZ: แกนสีดำมีตัวเลขสีขาว และมีแกนเขียวแถบเหลือง
- OZ: แกนสีดำมีตัวเลขสีขาว โดยไม่มีแกนเขียวแถบเหลือง
รหัสส่วนท้ายจึงเป็นข้อมูลสำคัญในการสั่งซื้อ แม้จำนวนแกนและขนาดตัวนำจะเท่ากัน รุ่น JZ กับ OZ ก็ไม่ได้มีองค์ประกอบของแกนเหมือนกัน ส่วนหมายเลขบนแกนต้องนำไปจับคู่กับแบบวงจร ไม่ได้กำหนดว่าแกนหมายเลขใดเป็นไฟบวกหรือไฟลบโดยอัตโนมัติ
ก่อนสั่งซื้อสายไฟ ต้องตรวจข้อมูลใดเพิ่มจากรหัส
การอ่านรหัสได้ช่วยคัดเลือกชนิดสายเบื้องต้น แต่ยังต้องตรวจเอกสารข้อมูลทางเทคนิคของรุ่นที่จะซื้อ โดยเฉพาะรายการต่อไปนี้
- กระแสใช้งานและขนาดตัวนำ: พิจารณาร่วมกับวิธีเดินสาย อุณหภูมิ การรวมกลุ่มสาย และแรงดันตก ไม่คำนวณจากชื่อรุ่นอย่างเดียว
- สภาพแวดล้อม: ตรวจข้อกำหนดเรื่องน้ำ น้ำมัน สารเคมี แสงแดด และอุณหภูมิให้ตรงกับตำแหน่งติดตั้ง
- ลักษณะการเคลื่อนไหว: แยกงานติดตั้งอยู่กับที่ การขยับเป็นครั้งคราว และการดัดงอซ้ำต่อเนื่อง พร้อมตรวจรัศมีดัดที่กำหนด
- ข้อกำหนดเฉพาะของโครงการ: เช่น ชีลด์ เกราะ คุณสมบัติด้านไฟ และเอกสารรับรองที่ต้องใช้ส่งมอบงาน
ตัวอย่างจากเอกสาร YSLY ของ Cable Source ระบุทั้งพิกัดแรงดัน ขอบเขตการใช้งาน และข้อจำกัดเรื่องแรงดึง แสดงให้เห็นว่าคำว่าสายอ่อนหรือสายควบคุมไม่ได้ครอบคลุมทุกเงื่อนไขของเครื่องจักร สำหรับการขอราคา ควรส่งข้อมูลในรูปแบบเดียวกันทุกรายการ ได้แก่ รุ่นเต็ม จำนวนแกน ขนาดตัวนำ การมีแกนสายดิน ความยาวต่อเส้น และจำนวนเส้น พร้อมแนบข้อกำหนดหน้างาน หากเป็นงานเปลี่ยนสายเดิม ให้ถ่ายข้อความบนสายหลายช่วง เพราะรหัสบางส่วนอาจลบเลือนหรืออยู่คนละตำแหน่ง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับรหัสสายไฟ
เลข 1.5 บนสายไฟหมายถึงสายมีเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5 มม. หรือไม่?
ไม่ใช่ หากระบุเป็น 1.5 mm² ตัวเลขนี้หมายถึงพื้นที่หน้าตัดตัวนำ 1.5 ตารางมิลลิเมตร ไม่รวมฉนวนและเปลือกสาย ส่วนเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกต้องดูอีกช่องหนึ่งในเอกสารสินค้า
รหัสสายไฟเหมือนกัน แต่คนละยี่ห้อ ใช้แทนกันได้ทันทีไหม?
ยังต้องตรวจสเปกและข้อกำหนดของงานเพิ่มเติม เช่น มาตรฐานที่อ้างอิง ช่วงอุณหภูมิ รัศมีดัด ขนาดภายนอก และเอกสารรับรอง ชื่อชนิดสายตรงกันเป็นจุดเริ่มต้นของการเทียบ ไม่ใช่ข้อยืนยันว่าใช้แทนกันได้ทุกหน้างาน
ตัวเลขระยะเมตรบนเปลือกสายใช้ยืนยันความยาวที่สั่งได้หรือไม่?
ต้องตรวจระบบมาร์กระยะของผู้ผลิตและข้อมูลต้นม้วนประกอบ ตัวเลขที่เห็นเพียงจุดเดียวอาจเป็นค่าระยะสะสมบนม้วน ไม่ใช่ความยาวของสายเส้นที่ได้รับ ควรเทียบต้นสายกับปลายสายและตรวจความยาวตามเอกสารส่งมอบ
รหัสบนสายไฟลบเลือน ควรส่งข้อมูลอะไรให้ผู้ขายช่วยตรวจสอบ?
ส่งภาพข้อความที่ยังอ่านได้ ภาพหน้าตัด จำนวนแกน สีแกน ขนาดโดยประมาณ และรายละเอียดอุปกรณ์หรือหน้างาน พร้อมแนบแบบหรือรายการสั่งซื้อเดิมถ้ามี ข้อมูลเหล่านี้ช่วยคัดกรองรุ่น แต่ไม่ควรยืนยันชนิดสายจากรูปลักษณ์เพียงอย่างเดียว
เลือกสเปกสายไฟให้ตรงงานกับ Cable Source
เมื่ออ่านรหัสสายไฟได้ครบ การจัดซื้อจะระบุรายการได้ชัดขึ้น ทั้งชนิดสาย จำนวนแกน พิกัดแรงดัน และเงื่อนไขติดตั้ง ช่วยลดความคลาดเคลื่อนระหว่างแบบ รายการขอราคา และสินค้าที่นำไปใช้งาน Cable Source ดำเนินธุรกิจผลิตสายไฟและจัดจำหน่ายสายไฟสำหรับอุตสาหกรรม โดยมีสินค้าหลายกลุ่ม เช่น H05V-K / H07V-K, YSLY, LIYY, LIYCY และ H07RN-F ให้พิจารณาตามลักษณะงาน


